නිදි නැති කෙනාට රාත්‍රිය දිගයි. ගමන් කරලා මහන්සි වුන කෙනාට යොදුනක් වුනත් දිගයි. ධර්මය දන්නේ නැති අඥානයාට සංසාරය හරිම දිගයි.

තමන්ට වඩා ගුණ යහපත් හෝ තමන්ට සමාන කෙනෙක් හොයාගන්න නැත්නම්, තනියම යන එක ඊට වඩා හොඳයි. අඥානයා එක්ක යාළුකම් එපා.

'මට දරුවෝ ඉන්නවා, මට ධනය තියෙනවා' කියලා අඥානයා දුක් වෙනවා. තමන්ට තමන්වත් අයිති නැති කොට, කොහෙද දරුවෝ? කොහෙද ධනයක්?

යම් අඥානයෙක් 'මම අඥානයෙක්' කියලා දන්නවා නම්, ඒ කාරණය නිසා ඔහු පණ්ඩිතයෙක් වෙනවා. ඒත් අඥානයා තමන් පණ්ඩිතයි කියලා හිතන් ඉන්නවා නම්, එයා ඇත්තටම අඥානයෙක් (මෝඩයෙක්).

හැන්ද හොද්දේ රස දන්නේ නෑ වගේ, අඥානයා ජීවිත කාලෙම පණ්ඩිතයෙක් ළඟ හිටියත් ධර්මය දැනගන්නේ නැහැ.

දිව හොද්දේ රස ඉක්මනට අඳුරගන්නවා වගේ, නුවණැත්තා එක මොහොතක් පණ්ඩිතයෙක් ඇසුරු කළත් ඉක්මනට ධර්මය අවබෝධ කරගන්නවා.

නුවණ නැති අඥානයෝ, තමන්ටම හතුරෙක් වගේ හැසිරෙනවා. කටුක විපාක දෙන පව් වැඩම කරනවා.

යම් දෙයක් කළාට පස්සේ පසුතැවෙන්න වෙනවා නම්, අඬ අඬා විපාක විඳින්න වෙනවා නම්, ඒ දේ කරන එක හොඳ නැහැ.

යම් දෙයක් කළාට පස්සේ පසුතැවෙන්න වෙන්නේ නැත්නම්, සතුටින් විපාක විඳින්න පුළුවන් නම්, අන්න ඒ දේ කරන එක තමයි හොඳ.

පව් වැඩේ විපාක දෙනකල් අඥානයා හිතන්නේ ඒක මී පැණි වගේ (රසයි) කියලා. ඒත් විපාක දෙන දවසට අඥානයා දුකට පත් වෙනවා.

මාසයක් ගානේ තණකොළ අගකින් කෑම ටික ටික කෑවත් (දුෂ්කර තපස් රැක්කත්), ඒක ධර්මය අවබෝධ කරගත් කෙනාගේ ගුණයෙන් දහසයෙන් පංගුවක්වත් වටින්නේ නැහැ.

දෙවපු ගමන් කිරි මිදෙන්නේ නැහැ වගේ, පව් කළ ගමන් විපාක දෙන්නේ නැහැ. ඒත් අළු යට තියෙන ගින්දර වගේ ඒක අඥානයාව දවාගෙන පස්සෙන් එනවා.

අඥානයාට යම් දැනුමක් ලැබෙනවා නම්, ඒක ඔහුගේ විනාශයටමයි හේතු වෙන්නේ. ඒකෙන් එයාගේ යහපත නැති වෙලා, ඔළුව පැලිලා යනවා.

අඥාන භික්ෂුව නැති ගුණ පෙන්නන්න කැමතියි. අනිත් අයට වඩා ඉස්සර වෙන්න කැමතියි. පන්සල් වල බලය අල්ලගන්න කැමතියි. දායකයන්ගෙන් පූජා ලබන්න කැමතියි.

'ගිහියෝ පැවිද්දෝ දෙගොල්ලොම හිතන්න ඕනේ මේක මමයි කළේ කියලා. හැම වැඩකදීම මම කියන විදියට වෙන්න ඕනේ.' අඥානයා ඔහොම හිතනකොට එයාගේ තණ්හාවයි මානයයි වැඩි වෙනවා.

ලාභ උපයන පාර වෙන එකක්. නිවනට යන පාර වෙන එකක්. මේක තේරුම් අරගෙන බුදුරදුන්ගේ ශ්‍රාවක භික්ෂුව ලාභ සත්කාර වලට කැමති නොවී, විවේකය (හුදකලාව) දියුණු කරගන්න ඕනේ.