📜 විශාඛාවගේ යෙහෙළියන්
විශාඛාවගේ යෙහෙළියන් පන්සලට පැමිණ බීමත්ව සිනාසෙමින් සිටි විට, බුදුරදුන් සෘද්ධියෙන් අන්ධකාරයක් මවා ඔවුන්ව බියට පත් කර, පසුව ආලෝකයක් පෙන්වා මෙම ගාථාව දේශනා කළ සේක.
ඩිජිටල් පුස්තකාලය
කෝ නු හාසෝ කිමානන්දෝ - නිච්චං පජ්ජලිතේ සති
අන්ධකාරේන ඕනද්ධා - පදීපං න ගවෙස්සථ
ලෝකය (රාගාදී ගින්නෙන්) නිතරම ඇවිලෙද්දී මොන හිනාවක්ද? මොන සතුටක්ද? අවිද්යා අන්ධකාරයෙන් වැහිලා ඉද්දී ඇයි නුවණ නමැති පහන හොයාගන්නේ නැත්තේ?
පස්ස චිත්තකතං බිම්බං - අරුකායං සමුස්සිතං
ආතුරං බහුසංකප්පං - යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති
බලන්න මේ ශරීරය දිහා. ලස්සනට සරසලා තිබුණට මේක තුවාලයක් වගේ. ලෙඩ ගොඩක්. මිනිස්සු මේක ගැන ගොඩක් දේවල් හිතන් ඉන්නවා. ඒත් මේකේ ස්ථිර පැවැත්මක් නෑ.
පරිජිණ්ණමිදං රූපං - රෝගනිඩ්ඪං පභංගුරං
භිජ්ජති පූතිසන්දේහෝ - මරණන්තං හි ජීවිතං
මේ රූපය දිරලා ගිහින්. ලෙඩ වලට කැදැල්ලක් වගේ. බිඳෙන සුළුයි. මේ කුණු ශරීරය කැඩිලා යනවා. ජීවිතය කෙළවර වෙන්නේ මරණයෙන්.
යානිමානි අපත්ථානි - අලාපූනේව සාරදේ
කාපෝතකානි අට්ඨීනි - තානි දිස්වාන කා රති
සරත් කාලෙට වේලිලා ගිය ලබු ගෙඩි වගේ, (සුදු වෙලා) පාට වැටුන මේ ඇට කටු දැක්කම මොන ආසාවක්ද?
අට්ඨීනං නගරං කතං - මංසලෝහිතලේපනං
යත්ථ ජරා ච මච්චු ච - මානෝ මක්ඛෝ ච ඕහිතෝ
මේ ශරීරය ඇට වලින් හදපු, මස් ලේ වලින් ආලේප කරපු නගරයක් වගේ. මේක ඇතුලේ ජරාව, මරණය, මානය සහ ගුණ මකු බව තැන්පත් වෙලා තියෙනවා.
ජීරන්ති වේ රාජරථා සුචිත්තා - අථෝ සරීරම්පි ජරං උපේති
සතඤ්ච ධම්මෝ න ජරං උපේති - සන්තෝ හවේ සබ්භි පවේදයන්ති
ලස්සනට හදපු රජ රථ වුනත් දිරල යනවා. මේ ශරීරයත් ජරාවට පත් වෙනවා. ඒත් සත්පුරුෂයන්ගේ ධර්මය (ගුණ) දිරන්නේ නෑ. සත්පුරුෂයෝ ඒක ලෝකෙට කියනවා.
අප්පස්සුතායං පුරිසෝ - බලිබද්දෝව ජීරති
මංසානි තස්ස වඩ්ඪන්ති - පඤ්ඤා තස්ස න වඩ්ඪති
ඇසූ පිරූ තැන් නැති (ධර්ම දැනුම නැති) මිනිහා, ගොනෙක් වගේ වයසට යනවා. එයාගේ මස් එල්ලෙනවා විතරයි, ප්රඥාව වැඩෙන්නේ නෑ.
අනේකජාති සංසාරං - සන්ධාවිස්සං අනිබ්බිසං
ගහකාරකං ගවේසන්තෝ - දුක්ඛා ජාති පුනප්පුනං
(මේ ශරීරය නමැති) ගේ හදන වඩුවා (තණ්හාව) හොය හොය මම සසරේ ගොඩක් ආත්ම වල ඇවිද්දා. ආයේ ආයේ ඉපදෙන එක මහා දුකක්.
ගහකාරක දිට්ඨෝසි - පුන ගේහං න කාහසි
සබ්බා තේ ඵාසුකා භග්ගා - ගහකූටං විසංඛිතං
විසංඛාරගතං චිත්තං - තණ්හානං ඛයමජ්ඣගා
ඒයි ගේ හදන වඩුවා (තණ්හාව)! මම උඹව අඳුරගත්තා. ආයේ උඹට මට ගෙවල් හදන්න බෑ. මම උඹේ පරාල (කෙලෙස්) ඔක්කොම කැඩුවා. මුදුන් යටලීයත් (අවිද්යාව) කැඩුවා. මගේ සිත නිවනට පත් වුණා. තණ්හාව නැති වෙලා ගියා.
අචරිත්වා බ්රහ්මචරියං - අලද්ධා යොබ්බනේ ධනං
ජිණ්ණකොඤ්චාව ඣායන්ති - ඛීණමච්ඡේව පල්ලලේ
තරුණ කාලේ බ්රහ්මචරියාවේ හැසිරුණේ නැත්නම්, ධනය හම්බ කළෙත් නැත්නම්, මාළු නැති විලක ඉන්න නාකි කොක්කු වගේ වයසට ගියාම පසුතැවෙනවා.
අචරිත්වා බ්රහ්මචරියං - අලද්ධා යොබ්බනේ ධනං
සෙන්ති චාපාතිඛීත්තාව - පුරාණානි අනුත්ථුනං
තරුණ කාලේ හරියට හිටියේ නැත්නම්, ධනය හම්බ කළෙත් නැත්නම්, දුන්නෙන් විදපු ඊතල වගේ (වැටුන තැනම ඉඳගෙන) පරණ දේවල් ගැන හිත හිත අඬනවා.